W?szkole Cherokee Immersion School w?Tahlequah w?stanie Oklahoma po t?tni?cych ?yciem korytarzach uczniowie przemieszczaj??si? mi?dzy salami lekcyjnymi. Do szko?y immersyjnej, b?d?cej fili? Durbin Feeling Language Center, ucz?szczaj? uczniowie od przedszkola do klasy ósmej, a?zadaniem placówki jest wychowywa? kolejne pokolenia osób w?adaj?cych j?zykiem Czirokezów.
?To prawdziwi wojownicy j?zykowi”, komentuje Erlinda ?Daksi” Soap, nauczycielka pi?tej klasy szko?y immersyjnej. ?Nasz? misj? jako Czirokezów oraz cz?onków o?rodka Durbin Feeling Language Center jest znalezienie przysz?ych liderów z?plemienia Czirokezów, którzy chc? mówi? swoim j?zykiem i?stale go rozwija?”.
Obecnie na??wiecie ?yje ponad 480?000 Czirokezów, spo?ród których mniej ni? 1500 osób pos?uguje si? biegle j?zykiem czirokeskim. Apple wspiera spo?eczno?? Czirokezów i?jej partnerów z?Oklahoma City University (OCU) w?dzia?aniach na?rzecz o?ywienia tego j?zyka i?kultury. W?ramach podj?tej inicjatywy Community Education Apple pomaga wyposa?y? nauczycieli i?uczniów placówki Cherokee Immersion School oraz pobliskiej szko?y ?redniej Sequoyah High School w?iPady i?Maki.
?Technologia, któr? wykorzystujemy dzi?ki wspó?pracy z?Apple, pozwala nam zrealizowa? wszystko, co naprawd? chcemy osi?gn??, czyli utrwala? i?o?ywia? j?zyk i?kultur? czirokesk?. Co wi?cej, ta sama technologia staje?si? przydatna dla m?odych, ucz?cych?si? tu osób”, stwierdzi? Chuck Hoskin?Jr., wódz plemienia Czirokezów.
Co wi?cej, w?ramach prowadzonej inicjatywy nauczyciele tacy jak Soap, Tyler Teague, Jennie Pruitt i?inni zostali wybrani na ambasadorów technologii, bior?c udzia? w?szkoleniach prowadzonych przez Apple i?OCU. Celem szkoleń by?o poznanie sposobów na po??czenia w?programie nauczania kreatywno?ci i?umiej?tno?ci programowania, dzi?ki którym mog? skuteczniej dociera? do m?odszych pokoleń.
W?klasie Soap lustro afirmacyjne wprowadza pozytywn? aur?, a?ka?dego ucznia, który przed nim staje, witaj? wyrazy afirmacji w?czirokeskim stylu, np. ?Jestem m?dry, jestem kochany i?jestem silny”. Uczniowie ?wicz? do zbli?aj?cego si? turnieju j?zyka czirokeskiego Cherokee Language Challenge Bowl.
?Na pocz?tku dzieci same zapisywa?y s?owa na kartce papieru, ale teraz potrafi? nagrywa? siebie i?uczy??si? tych s?ów, zarówno w?szkole, i?w?domu”, dodaje Soap.
Nagrywaj?c na iPadzie wypowiadane przez siebie s?owa, uczniowie mog? ?wiczy? wymow? z?wi?ksz? pewno?ci? siebie. ?W?j?zyku czirokeskim ka?dy d?wi?k jest bardzo wa?ny”, podkre?la Soap. ?Wystarczy jeden niepoprawny d?wi?k, a?wypowiada si? zupe?nie inne s?owo”.
Erlinda ?Daksi” Soap, nauczycielka, obja?nia sylabariusz j?zyka czirokeskiego, który sk?ada?si? z?86?znaków. Firma Apple udost?pnia pe?ny sylabariusz na klawiaturach Maców, iPadów i?iPhone’ów.
Na korytarzu klasa pana Teague’a kończy prac? nad zadaniem polegaj?cym na opowiedzeniu animowanej historii. Po zilustrowaniu swoich opowie?ci w?aplikacji Keynote na?iPadzie uczniowie nagrywaj? w?aplikacji iMovie siebie opowiadaj?cych w?asne historie. Opowiadanie historii to kluczowy element w?procesie przekazywania j?zyka i?kultury z?pokolenia na pokolenie. Silnie zwi?zane z?natur? tradycje stanowi? kolejny istotny element kultury Czirokezów. Aby zrozumie? potencjalne zastosowania ro?lin, w?tym ich w?a?ciwo?ci lecznicze, uczniowie pracuj? nad stworzeniem aplikacji, która pomo?e identyfikowa? i?dokumentowa? ró?ne gatunki. Korzystaj?c z?Keynote tworz? wersj? robocz? projektu aplikacji. Nast?pnie zbieraj? i?opisuj? obrazy ze swojego otoczenia, tak aby zbudowa? w?asny model uczenia maszynowego. Na koniec umieszczaj? wszystko w?aplikacji za pomoc? Swift Playground od?Apple.
?Aplikacja Keynote okaza?a si? naprawd? pomocna?– uczniowie mog? umieszcza? w?niej nazwy ro?lin, ich zdj?cia, a?tak?e nagrywa? w?asne d?wi?ki, aby móc samodzielnie wypowiada? dane s?owo”, wyja?nia Teague. ?Je?li wi?c w?klasie inaczej wypowiem jaki? wyraz i?uczniowe powiedz?: ?Och, moja babcia tego tak nie mówi?a?, to opowiadam: ?No to nagraj, co powiedzia?a twoja babcia, bo twoja babcia wie?. W?naszym j?zyku istnieje pewne zró?nicowanie, a?ton g?osu odgrywa istotn? rol? w?sposobie, w?jaki ludzie wypowiadaj? ró?ne s?owa w?ró?nych spo?eczno?ciach”.
?Mo?liwo?? pisania na?iPadzie w?j?zyku czirokeskim i?korzystania z?sylabariusza pomaga nam skutecznie promowa? umiej?tno?ci czytania i?pisania”, stwierdza.
?iPad to niesamowite narz?dzie. My?l?, ?e radykalnie zmienia sposób pracy ka?dej osoby, która z?niego korzysta”, komentuje Hoskin. ?To co uda?o nam si? stworzy? do tej pory jest teraz w?niesamowity sposób przekazywane m?odszym pokoleniom Czirokezów”.
W?placówce Sequoyah High School utworzono now? klas? immersyjn? dla uczniów kończ?cych szko?? Cherokee Immersion School. Olivia Daugherty, uczennica drugiej klasy, ukończywszy w?2024?roku szko?? immersyjn?, kontynuuje nauk? j?zyka i?kultury w?klasie pani Pruitt.
?Martwi?am si?, ?e nie b?d? mog?a kontynuowa? nauki j?zyka i?kultury, oraz o?to, ?e mog? straci? kontakt ze swoj? spo?eczno?ci? i?j?zykiem”, wspomina Daugherty. ?To, co naprawd? spodoba?o mi si? w?szkole Sequoyah, to mo?liwo?? nauki j?zyka czirokeskiego. To w?a?nie tutaj zacz??em powa?nie uczy? si? j?zyka mówionego”.
Daugherty wspomina, ?e ??jako dziecko uczy?a si? pojedynczych wyrazów i?sztuki tkania. ?Za ka?dym razem, kiedy p?yn?li?my w?rejs, mój tata uczy? mnie liczy? po czirokesku, po prostu powtarzaj?c liczby. Chcia? mnie nauczy? mnie przede wszystkim, jak wypowiada? nazwy zwierz?t”, wspomina. ?Potem rodzice zapisali mnie i?moj? siostr? na zaj?cia immersyjne i?od tamtej pory staram?si? zach?ca? wszystkich do nauki j?zyka”.
Na dzisiejszych zaj?ciach z?mówionego czirokeskiego Daugherty ?wiczy wraz ze starszymi osobami wyplatanie koszyków. ?Sztuka jest dla mnie sposobem na wyra?enie mojego j?zyka i?kultury”, podkre?la Daugherty.
?Pocz?tkiem wszystkiego jest opowie?? o?naszym pochodzeniu i?pierwszym ogniu”, wyja?nia Pruitt podczas pierwszej lekcji tkactwa. ?Potrzebowali?my ognia. W?tej opowie?ci pojawia?y si? ró?ne zwierz?ta, ale ostatecznie to wodny paj?k ruszy? po ogień i przyniós? go nam z?powrotem. I?dokona? tego wszystkiego dzi?ki samodzielnie wyplecionemu koszykowi”.
Dla Daugherty ?wiczenia praktyczne s? kolejnym powrotem do dzieciństwa, kiedy to tkactwa i?garncarstwa uczy?y j? starsze kobiety, które opowiada?y przy tym swoje historie. ?To bardziej przypomina dzielenie si? wspomnieniami”, mówi Daugherty.
Po wymianie opowie?ci o?pochodzeniu plemienia Pruitt prosi uczniów, aby przeszli si? po szkole lub swoich domach i?sfotografowali ró?ne koszyki za pomoc? iPadów. Zdj?cia te pos?u?? uczniom jako punkt odniesienia przy projektowaniu w?asnych koszyków w?aplikacji Freeform na iPadzie.
?iPad otwiera nowe mo?liwo?ci w?zakresie nagrywania obrazu i?d?wi?ku, uczy dzieci umiej?tno?ci tworzenia podcastów, a?m?odzie??– pisania raportów w?aplikacji Keynote”, komentuje Pruitt. ?To niesamowite, ?e iPad daje nam dost?p do naszego j?zyka, naszej czirokeskiej czcionki, a?tak?e mo?liwo?? dodawania tekstu do naszych filmów i??cie?ek d?wi?kowych”.
W?laboratorium STREAM (gdzie realizowane s? projekty w?dziedzinie nauki, technologii, badań, in?ynierii, sztuki i?matematyki) spódnice wykonane ze?wst??ek wisz? na wieszakach obok Maków, drukarek wielkoformatowych i?maszyn do szycia. Uczniowie korzystaj? z?iPada i?Apple Pencil do zaprojektowania w?asnych spódnic, które nast?pnie uszyj? r?cznie. Laboratorium pe?ni równie? funkcj? studia dla prowadzonego przez studentów podcastu Stories of Sequoyah. Nauczycielka Melissa Fourkiller pomaga grupie uczniów przeprowadzaj?cych wywiad z?Samem Horsechiefem, starszym cz?onkiem spo?eczno?ci, a?jednocze?nie trenerem szkolnym od 1987?roku. Nagrywaj? i?edytuj? ?cie?k? d?wi?kow? do nadchodz?cego odcinka.
?Podczas zaj?? STREAM szycie, opowiadanie historii i?media cyfrowe ??cz? si? ze sob?”, komentuje Fourkiller. ?Uczniowie tworz? tradycyjne przedmioty i?poznaj? jednocze?nie ich znaczenie w?kulturze. Nast?pnie za pomoc? narz?dzi Apple, takich jak GarageBand na?Makach, tworz? podcasty, które w?pe?en szacunku sposób zachowuj? i?przekazuj? historie plemienia Czirokezów. Za spraw? takich projektów dzieci rozwijaj? kreatywno??, umiej?tno?? wspó?pracy i?rozwi?zywania problemów, a?tak?e ucz??si? celowego wykorzystywania technologii”.
?Gdyby nie produkty Apple i?podejmowane obecnie dzia?ania, nauka j?zyka nie odbywa?aby si? tak szybko”, mówi Bryan Warner, zast?pca wodza Czirokezów, a?zarazem by?y nauczyciel.
Czirokeska historia zawsze by?a mocno zwi?zania z?opowiadaniem historii i?technologi?. Sylabariusz, wprowadzony ponad 200?lat temu przez wojownika z?plemienia Czirokezów o?imieniu Sequoyah, by? rewolucyjnym narz?dziem, które po raz pierwszy umo?liwi?o dokumentowanie i?przekazywanie j?zyka w?formie pisemnej. Sequoyah wprowadzi? 86?znaków reprezentuj?cych d?wi?ki (czyli sylaby) j?zyka mówionego. Umo?liwi?o to powstanie pierwszej dwuj?zycznej drukowanej gazety tego plemienia, a?ostatnio tak?e klawiatur na nale??cych do uczniów urz?dzeniach Mac, iPad i?iPhone.
?Kluczowym elementem to?samo?ci czirokeskiej jest dbanie o?to, by takie rzeczy jak j?zyk i?kultura przetrwa?y i?trwa?y nadal”, podkre?la Roy Boney?Jr., artysta z?plemienia Czirokezów, który wspó?pracowa? z?in?ynierami Apple nad wprowadzeniem sylabariusza do Maków, iPadów i?iPhone’ów. ?W?poprzednich pokoleniach by?o to po prostu przekazywane w?sposób naturalny”.
?Dzi?ki sylabariuszowi na iPhonie lub laptopie Mac mo?emy naprawd? cofn?? si? w?czasie”, mówi Hoskin. ?By?o to co? co istnia?o tylko w?podr?cznikach do historii. Dzi? nagle o?ywa dzi?ki najnowocze?niejszej technologii w?naszych telefonach. My?l?, ?e to w?a?nie jest prawdziwa moc”.
Ta moc znajduje si? ju? w?r?kach wojowników j?zykowych, takich jak Daugherty.
?Moja siostrzenica pos?uguje si? czirokeskim jako pierwszym j?zykiem”, mówi Daugherty. ?Dawno ju? nie by?o takiej osoby”.
Media
-
Tekst tego artyku?u
-
Multimedia do?tego artyku?u